• Informatie aanvragen
  • Hoeveel cafeïne zit er in koffie en is het ongezond?

    • De hoeveelheid cafeïne hangt af van de hoeveelheid koffie per kopje
    • In een kopje Espresso (50 ml) zit bijvoorbeeld 65 mg cafeïne, net als een Latte Macchiato
    • Ondanks zijn naam bevat cafeïnevrije koffie toch 2 tot 4 mg cafeïne
    • Cafeïne kan zowel positieve als negatieve effecten hebben op je lichaam
    • Het wordt aangeraden ongeveer 400 mg cafeïne per dag in te nemen
    • Cafeïne vind je niet alleen in koffie maar ook thee, cola, chocolade en energiedranken

    Nederlanders houden van een kop koffie. Volgens onderzoeksbureau Euromonitor drinken we gemiddeld 3,1 kopjes per dag. We horen daarom thuis in de ‘koffietop’ van Europa, schrijft het NRC.

    Zoals je waarschijnlijk al weet, bevat koffie cafeïne. En over cafeïne hoor je geregeld verschillende verhalen en beweringen, die soms negatief zijn. Het is daarom niet gek om je af te vragen hoeveel cafeïne er in koffie zit en of het ongezond voor je is.

    Om een lang verhaal kort te maken, cafeïne heeft zowel positieve als negatieve effecten op je gezondheid. Dat heeft vooral te maken met de hoeveelheid cafeïne die je inneemt.

    Wil je daar meer over weten, lees dan vooral dit artikel. Aan het einde weet je alles over cafeïne, hoeveel cafeïne er in koffie zit en het effect van cafeïne op je gezondheid.

    Wat is cafeïne?

    Cafeïne is een stimulerende stof, die positieve en negatieve effecten kan hebben. Cafeïne is van nature aanwezig in koffie, maar ook in mindere mate in thee.

    In thee wordt cafeïne ook wel theïne genoemd, maar laat je niet misleiden door deze benaming. Cafeïne is namelijk precies dezelfde stof als theïne. Er is dus geen verschil tussen theïne en cafeïne, het zijn slechts twee verschillende namen voor dezelfde stof.

    Andere bekende dranken die cafeïne bevatten zijn cola, ijsthee en energiedranken zoals Red Bull. Ook chocolade (en dus chocolademelk) bevat cafeïne.

    Het effect van cafeïne op je lichaam en geest verschilt per persoon.

    Zo is de ene persoon gevoeliger voor de effecten van cafeïne, terwijl een ander juist relatief veel kan drinken zonder nadelige effecten op te merken.

    Ook andere factoren hebben invloed op de werking van cafeïne. Als je bijvoorbeeld gedurende lange tijd (bijvoorbeeld een aantal jaren) veel cafeïne tot je neemt, dan kan er gewenning optreden. Je hebt dan meer cafeïne nodig om hetzelfde effect te bereiken. Oftewel, als je steeds dezelfde hoeveelheid tot je blijft nemen, merk je daar steeds minder van.

    Cafeïne komt van nature in verschillende producten voor. Natuurlijke producten die cafeïne bevatten zijn koffiebonen, theebladen, guaranabessen, cacaobonen en colanoten.

    Als zuivere stof is cafeïne een wit poeder met een bittere smaak. Cafeïne wordt tegenwoordig aan allerlei producten toegevoegd. Denk bijvoorbeeld aan snoep, kauwgom, water en cafeïnepillen voor (top)sporters. Zelfs sommige medicijnen en huidproducten bevatten cafeïne.

    Hoeveel cafeïne in koffie: verschillende hoeveelheden en typen koffie

    Vraag jij je af hoeveel cafeïne er in koffie zit? Op deze vraag is geen eenduidig antwoord, want het hangt allemaal af van het type koffie en de grootte van de kop. Bovendien maakt het uit hoe sterk de koffie is gezet.

    Raadpleeg daarom de onderstaande, handige tabel. Je ziet in deze tabel hoeveel cafeïne er in koffie en andere producten zit. De cijfers zijn gebaseerd op gemiddelden.

    hoeveel cafeïne er in koffie en andere producten

    Bron: het voedingscentrum.

    Is cafeïne gezond of ongezond?

    Cafeïne kan zowel gezond als ongezond voor je zijn. Dat hangt af van allerlei verschillende factoren. Te veel cafeïne is in principe nooit gezond voor je, maar zoals eerder omschreven reageert iedere persoon anders op cafeïne. Het is dus moeilijk om aan te geven welke hoeveelheid te veel is, omdat dit verschilt per persoon.

    Er zijn echter een aantal statistieken bekend. Gemiddeld krijgen volwassen mannen in Nederland ongeveer 600 milligram cafeïne per dag binnen. Vrouwen krijgen gemiddeld zo’n 500 milligram binnen. De meeste gezonde volwassenen ondervinden bij deze hoeveelheden geen klachten.

    Het voedingscentrum raadt volwassenen daarom aan om ongeveer 400 milligram cafeïne per dag in te nemen. Dit gaat om cafeïnerijke producten zoals koffie en blikjes energiedrank. Met andere bronnen van cafeïne, zoals thee, chocolade en frisdrank, wordt al rekening gehouden.

    Dit advies komt dus neer op het drinken van zo’n vier cafeïnerijke producten per dag. De meeste mensen zullen dan geen negatieve effecten ervaren.

    Tip: wil je meer weten over de adviezen die het voedingscentrum geeft? In deze factsheet van het voedingscentrum vindt je de onderbouwing voor deze adviezen.

    In ieder geval kan koffie zowel positieve effecten als negatieve effecten hebben. Doorgaans treden de negatieve effecten vooral op als je (voor jouw lichaam) een teveel aan cafeïne inneemt. Hieronder lees je meer over de verschillende positieve en negatieve effecten.

    Positieve effecten

    Het voedingscentrum omschrijft de volgende positieve effecten van cafeïne.

    In kleine hoeveelheden, gemiddeld één a twee koppen koffie, werkt cafeïne stimulerend. Je kunt dan positieve effecten ondervinden, zoals:

    positieve effecten van cafeïne

    Daarnaast omschrijft het voedingscentrum de volgende positieve effecten van koffie.

    Wanneer je twee tot vier koppen koffie per dag drinkt, kan dit een positieve invloed op je gezondheid hebben, want dit verlaagt het risico op hartziekten met 10%. Daarnaast is aangetoond dat het risico op een beroerte bij twee tot vier koppen koffie eveneens met 10% vermindert.

    Bovendien is er sterk bewijs dat het gebruik van koffie het risico op diabetes type 2 kan verlagen. Het gebruik van vijf koppen koffie per dag in verhouding tot geen koffiegebruik hangt namelijk samen met een 30% lager risico op diabetes type 2.

    Daarnaast kan, volgens een onderzoek van de John Hopkins University, een kleine hoeveelheid cafeïne het geheugen verbeteren.

    Negatieve effecten

    Te veel cafeïne kan nadelige effecten hebben, zoals:

    negatieve effecten van cafeïne

    Een ander negatief effect van cafeïne kunnen ontwenningsverschijnselen zijn. Want wanneer je veel cafeïne drinkt en dan ineens stopt, kun je daar last van krijgen. Ontwenningsverschijnselen die bij cafeïne optreden zijn onder andere hoofdpijn, vermoeidheid en bevende handen. Deze verschijnselen kunnen ongeveer een week duren.

    Daarnaast is cafeïne voor kinderen gevaarlijker dan voor volwassenen. Te veel cafeïne kan namelijk het zenuwstelsel van kinderen aantasten.

    Cafeïne kan bovendien schadelijk zijn voor het ongeboren kind. De kans op een miskraam of op een baby met een laag geboortegewicht neemt toe als de moeder meer cafeïne binnenkrijgt. Bovendien kan cafeïne via de borstvoeding de baby onrustig maken, omdat de baby de cafeïne via de moedermelk binnenkrijgt.

    Ook het soort product met cafeïne dat je tot je neemt, heeft invloed op je gezondheid.

    Zo is het bijvoorbeeld bekend dat kookkoffie en koffie die is gezet met een cafétiere minder gezond voor je zijn dan andere koffie. Dat komt omdat er in deze soorten koffie veel cafestol zit. Cafestol is een stof die het LDL-cholesterol verhoogt en is daarom niet goed voor je bloedvaten.

    Als er te veel LDL-cholesterol aan de binnenkant van je bloedvaten blijft plakken, dan vergroot dit bijvoorbeeld de kans op een beroerte of hartaanval. De meeste Nederlanders drinken dit soort koffie echter niet.

    Al met al vallen de negatieve effecten van cafeïne reuze mee als je er rekening mee houdt. Luister dus naar je lichaam en drink niet te veel cafeïnerijke dranken. En pas op met cafeïne als je zwanger bent of borstvoeding geeft. Beperk bovendien het cafeïnegebruik van je kinderen.

    Populaire misverstanden over cafeïne en koffie

    Op het internet gaan allerlei verhalen rond over cafeïne en koffie die niet kloppen. En misschien hoor je die verhalen ook van bekenden. Daarom hebben we hieronder een kort lijstje samengesteld met populaire misverstanden over koffie:

    • Cafeïne werkt vochtafdrijvend. Men denkt vaak dat cafeïne vochtafdrijvend werkt. Dat betekent dat het je lichaam uitdroogt. Cafeïne (en dus ook koffie) zou daarom slecht voor je zijn. Dit is simpelweg niet waar. Dranken met cafeïne leveren namelijk gewoon vocht aan je lichaam. En je lichaam verliest niet meer vocht als je bijvoorbeeld koffie drinkt. Cafeïne zorgt er wel voor dat vocht je lichaam sneller verlaat, maar dus niet méér.
    • Je valt af van cafeïne. Men beweert vaak dat je van cafeïne afvalt. Dat is letterlijk genomen niet waar. Je valt niet af als je cafeïne neemt, hier is volgens het voedingscentrum onvoldoende bewijs voor. Cafeïne kan je wel helpen om af te vallen, maar dan is het belangrijk dat je erbij sport.

    Hoe zit het met cafeïnevrije koffie?

    Naast ‘gewone’ koffie kennen we ook cafeïnevrije koffie. De cafeïne die van nature aanwezig is in de koffiebonen wordt dan voor het branden verwijderd met behulp van organische oplosmiddelen. Let op: dit betekent niet dat cafeïnevrije koffie volledig cafeïnevrij is.

    Gemiddeld genomen bevat cafeïnevrije koffie namelijk twee tot vier milligram cafeïne. Dit is echter beduidend minder dan de hoeveelheid cafeïne in ‘normale’ koffie, dat is gemiddeld zo’n 85 milligram.

    Er wordt soms beweerd dat cafeïnevrije koffie slechter voor je gezondheid is. Dat komt omdat er mogelijk resten van het oplosmiddel in het uiteindelijke product achterblijven.

    Die resten verdwijnen volgens het voedingscentrum echter vrijwel helemaal als je de koffiebonen brandt. Van het kleine beetje dat dan overblijft in de koffie zijn geen schadelijke gevolgen bekend.

    Is cafeïnevrije koffie beter dan ‘gewone’ koffie?

    In principe is cafeïnevrije koffie niet beter dan ‘normale’ koffie.

    Laten we bijvoorbeeld eens kijken naar de positieve effecten van koffie. Zo is het bewezen dat koffie je beschermt tegen hart- en vaatziekten en bepaalde soorten kanker. Welke stof voor de positieve effecten zorgt is nog niet duidelijk.

    Maar, schrijft het NRC, het lijkt niet aan de cafeïne te liggen. Want uit het onderzoek blijkt dat cafeïnevrije koffie hetzelfde effect heeft als ‘gewone’ koffie. Wat dit betreft is cafeïnevrije koffie net zo goed als ‘normale’ koffie.

    Als we naar de negatieve effecten van cafeïne kijken, hebben de negatieve effecten vooral te maken met de hoeveelheid cafeïne die je tot je neemt.

    Als je binnen de adviezen van het voedingscentrum blijft, zit je in principe goed. Het maakt dan niet uit of je ‘gewone’ koffie of cafeïnevrije koffie drinkt. Als je kleine hoeveelheden koffie drinkt, dan maakt het in principe niet uit of dit ‘normale’ koffie of cafeïnevrije koffie is.

    Maar nogmaals, omdat het effect van cafeïne per persoon verschilt, is het belangrijk om vooral naar je eigen lichaam te luisteren.

    Daarom kan het in de volgende situaties handig zijn om over te stappen op cafeïnevrije koffie:

    • Als je graag ’s avonds koffie drinkt, maar geregeld wakker ligt vanwege de hoeveelheid cafeïne, dan is het een goede keuze om in de avond cafeïnevrije koffie te drinken.
    • Ook als je graag veel koffie drinkt, maar nadelige effecten ondervindt, kan het slim zijn om over te schakelen naar cafeïnevrije koffie. Je blijft daardoor gemakkelijker binnen het advies van het voedingscentrum.

    Conclusie

    We drinken als Nederlanders graag koffie. En we gebruiken bovendien andere producten die cafeïne bevatten.

    Cafeïne kan zowel positieve als negatieve effecten op je gezondheid hebben.

    De positieve effecten van cafeïne treden vooral op als je kleine hoeveelheden cafeïne (gemiddeld tot vier koppen koffie) consumeert. In dat geval kan cafeïne je onder andere meer energie geven, je vermoeidheid verdrijven en je geheugen verbeteren.

    Bovendien verlaag je met twee tot vier koppen koffie per dag het risico op hartziekten en beroertes met 10%.

    De negatieve effecten blijken in de praktijk erg mee te vallen. Als je te veel cafeïne inneemt, kun je last krijgen van een aantal vervelende symptomen, zoals rusteloosheid, prikkelbaarheid en slaapproblemen.

    Gelukkig zijn de negatieve effecten goed te beheersen als je daar rekening mee houdt.

    Het belangrijkste advies: luister naar je lichaam en drink niet te veel koffie of andere cafeïnerijke producten. Als je een van de negatieve symptomen opmerkt en vermoedt dat dit door cafeïne komt, probeer dan je cafeïneconsumptie te verminderen.

    Daarnaast is het oppassen geblazen als je zwanger bent of borstvoeding geeft. En ook kinderen mogen niet te veel cafeïne innemen.

    Kortom, als je het bij kleine hoeveelheden cafeïne houdt, dan hoeft koffie zeker niet slecht voor je te zijn. Sterker nog, bij kleine hoeveelheden cafeïne ondervindt je in de meeste gevallen meer positieve dan negatieve effecten.

    Drink dus gerust een aantal kopjes koffie per dag, maar overdrijf het niet. Koekje erbij?

    Op zoek naar een koffiemachine voor uw bedrijf? Bekijk onze selectie machines.